Hộ kinh doanh tham gia bảo hiểm xã hội: Cần lưu ý những gì?

12/01/2026

Hộ kinh doanh đang trở thành một hình thức kinh doanh phổ biến tại Việt Nam, giúp nhiều cá nhân và gia đình có cơ hội phát triển kinh tế. Tuy nhiên, có rất nhiều vấn đề mà nhiều chủ hộ kinh doanh còn băn khoăn khi tham gia bảo hiểm xã hội. Bài viết này sẽ giải đáp các thắc mắc và cung cấp thông tin chi tiết về mức đóng, quy định cũng như những lưu ý cần thiết.

1. Nhân viên của hộ kinh doanh có phải đóng bảo hiểm xã hội không?

1.1. Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội

Theo quy định tại khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, việc xác định người lao động được thực hiện như sau:

Công dân Việt Nam: Những người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên đều thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Áp dụng cho nhân viên hộ kinh doanh: Điều này có nghĩa là nếu nhân viên của hộ kinh doanh làm việc theo hợp đồng kéo dài từ 01 tháng trở lên, họ sẽ có nghĩa vụ tham gia bảo hiểm xã hội. Điều này không chỉ tạo sự an toàn cho họ mà còn là trách nhiệm của chủ hộ kinh doanh trong việc bảo vệ quyền lợi từ bảo hiểm cho nhân viên, đảm bảo rằng họ được chăm sóc và có quyền lợi hợp pháp trong trường hợp xảy ra sự cố.

1.2. Trách nhiệm của chủ hộ kinh doanh

Chủ hộ kinh doanh có trách nhiệm pháp lý trong việc đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động. Cụ thể:

Đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc: Chủ hộ cần phải thực hiện nghĩa vụ này một cách kịp thời cho tất cả nhân viên làm việc từ 01 tháng trở lên. Điều này đặc biệt quan trọng với những hộ kinh doanh có từ 02 người lao động trở lên, vì họ sẽ cần lập danh sách kê khai và nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội.
Quyền lợi của nhân viên: Việc tham gia bảo hiểm xã hội không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người lao động mà còn tạo lập một môi trường làm việc công bằng và minh bạch. Quyền lợi từ bảo hiểm xã hội như bảo hiểm y tế, chế độ thai sản, và hưu trí sẽ mang lại sự an tâm cho nhân viên, tăng cường động lực làm việc và giúp họ gắn bó lâu dài với công việc.

2. Mức đóng bảo hiểm xã hội và quy định liên quan

2.1. Mức đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu

Mức lương đóng bảo hiểm xã hội đối với nhân viên trong hộ kinh doanh được quy định như sau:

Căn cứ đóng bảo hiểm: Mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc sẽ được tính dựa trên tiền lương tháng của người lao động. Tiền lương này bao gồm mức lương theo công việc mà họ thực hiện, kèm theo các phụ cấp và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận.
Mức tham chiếu: Tại thời điểm hiện tại, mức lương cơ sở được quy định là 2.340.000 đồng/tháng. Do đó, mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc tối thiểu là 25% của số này, tương đương với 585.000 đồng/tháng. Mức này giúp chủ hộ kinh doanh và nhân viên có thể tính toán chi phí bảo hiểm một cách hợp lý, tạo sự thoải mái tài chính khi hoạt động.

2.2. Tỷ lệ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc

Theo Điều 32 và khoản 4 Điều 33 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, tỷ lệ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được xác định là 25% trên tiền lương, cụ thể như sau:

Quỹ ốm đau và thai sản: Tỷ lệ 3% sẽ được đóng vào quỹ này, giúp hỗ trợ cho nhân viên khi ốm đau hoặc có nhu cầu thai sản.
Quỹ hưu trí và tử tuất: 22% sẽ được đóng vào quỹ này, nhằm đảm bảo chế độ hưu trí cho người lao động khi nghỉ hưu và cung cấp hỗ trợ tài chính cho gia đình trong trường hợp không may xảy ra.

2.3. Nguyên tắc tham gia bảo hiểm xã hội

Khi hộ kinh doanh tham gia bảo hiểm xã hội cho người lao động, cần lưu ý những nguyên tắc nhất định như sau:

Chia sẻ lợi ích: Mức hưởng bảo hiểm xã hội sẽ được cân nhắc dựa trên thời gian và mức đóng bảo hiểm của từng nhân viên. Điều này khuyến khích tất cả người lao động tham gia đóng góp vào quỹ.
Quản lý quỹ bảo hiểm: Quỹ bảo hiểm xã hội phải được quản lý một cách trung thực và minh bạch. Mọi khoản đóng vào quỹ này phải được sử dụng đúng mục đích để đảm bảo quyền lợi cho người lao động.
Thực hiện quy trình bảo hiểm: Tất cả quy trình liên quan đến bảo hiểm xã hội cần được tiến hành một cách đơn giản và rõ ràng, nhằm bảo vệ quyền lợi cho người lao động một cách nhanh chóng.

Hộ kinh doanh tham gia bảo hiểm xã hội

>>> Xem thêm: Thay đổi tuổi nghỉ hưu năm 2026: Những thông tin quan trọng.

3. Những hành vi bị nghiêm cấm trong việc tham gia bảo hiểm xã hội

3.1. Hành vi trái phép

Khi tham gia bảo hiểm xã hội, các hộ kinh doanh cần lưu ý tránh những hành vi bị pháp luật nghiêm cấm quy định tại Điều 17 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, bao gồm:

Trốn đóng bảo hiểm: Việc không thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc hoặc bảo hiểm thất nghiệp là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng.
Chậm đóng bảo hiểm: Chủ hộ kinh doanh cần đảm bảo thời gian đóng bảo hiểm đúng hạn để tránh bị xử phạt và bảo vệ quyền lợi nhân viên.
Gian lận hồ sơ: Giả mạo hoặc cung cấp thông tin không chính xác về người lao động sẽ dẫn đến việc mất quyền lợi cho cả chủ hộ và nhân viên.
Cản trở quyền lợi của người lao động: Nghĩa vụ của hộ kinh doanh là không gây khó khăn đối với quyền lợi chính đáng của người lao động trong quá trình tham gia bảo hiểm.

4. Các lưu ý quan trọng khi thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm xã hội

4.1. Ký hợp đồng lao động rõ ràng

Khi thuê nhân viên, hộ kinh doanh cần ký kết hợp đồng lao động cụ thể và rõ ràng về quyền lợi và nghĩa vụ của cả hai bên. Hợp đồng này không chỉ là văn bản pháp lý mà còn thể hiện sự tôn trọng giữa chủ hộ và nhân viên. Đối với những hợp đồng có thời gian từ 1 tháng trở lên, việc lập bằng văn bản là bắt buộc.

4.2. Theo dõi tình trạng đóng bảo hiểm

Chủ hộ kinh doanh cần theo dõi thường xuyên tình trạng đóng bảo hiểm xã hội cho từng nhân viên. Việc này không chỉ đảm bảo rằng quyền lợi của nhân viên được bảo vệ mà còn tạo dựng môi trường làm việc công bằng và minh bạch, qua đó giảm thiểu khả năng phát sinh tranh chấp trong tương lai.

4.3. Cập nhật chính sách bảo hiểm xã hội

Chủ hộ kinh doanh cũng nên thường xuyên theo dõi và cập nhật thông tin mới về luật bảo hiểm xã hội. Việc này giúp họ thực hiện đúng quy định pháp luật và tránh những rắc rối không cần thiết khi cơ quan chức năng kiểm tra.

Hộ kinh doanh tham gia bảo hiểm xã hội

>>> Xem thêm: Điều kiện dự tuyển viên chức từ 01/07/2026: Người dự tuyển cần đáp ứng những gì?

Kết luận

Việc đóng bảo hiểm không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn giúp bảo vệ sức khỏe và an sinh cho người lao động. Hiểu rõ các quy định và nghĩa vụ sẽ giúp chủ hộ kinh doanh thực hiện tốt hơn trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ quyền lợi cho nhân viên.

Nếu bạn cần thêm thông tin hoặc hỗ trợ về các quy trình bảo hiểm xã hội hoặc các quy định pháp luật hiện hành khác, vui lòng liên hệ với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc ghé thăm văn phòng trực tiếp. Chúng tôi có đội ngũ chuyên viên dày dạn kinh nghiệm, luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn một cách nhanh chóng và hiệu quả.

>>> Xem thêm: Quy định mới về vị trí việc làm công chức theo Luật Cán bộ công chức.

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.

2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.