Khi làm việc tại các hộ kinh doanh, nhiều nhân viên và chủ hộ cảm thấy băn khoăn về việc liệu họ có phải đóng bảo hiểm xã hội hay không. Bài viết này sẽ làm rõ vấn đề này, cung cấp thông tin chi tiết về quy định pháp luật, mức đóng bảo hiểm xã hội, và các nguyên tắc tham gia bảo hiểm xã hội liên quan đến nhân viên của hộ kinh doanh.
1. Nhân viên của hộ kinh doanh có phải đóng bảo hiểm xã hội không?
1.1. Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội
Theo quy định tại khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, người lao động được xác định như là công dân Việt Nam làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên. Điều này áp dụng cho cả nhân viên làm việc tại hộ kinh doanh.
Nếu nhân viên của hộ kinh doanh có hợp đồng lao động kéo dài từ 01 tháng trở lên, họ thuộc đối tượng bắt buộc tham gia bảo hiểm xã hội. Các trường hợp hợp đồng ngắn hạn dưới 01 tháng sẽ không cần thiết phải đóng bảo hiểm xã hội nhưng cũng có thể được thương lượng giữa hai bên.
1.2. Trách nhiệm của chủ hộ kinh doanh
Chủ hộ kinh doanh có trách nhiệm pháp lý trong việc đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho nhân viên. Nếu hộ kinh doanh có từ 02 người lao động trở lên, việc lập danh sách kê khai và nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội là bắt buộc.
Việc này không chỉ bảo vệ quyền lợi của người lao động mà còn giúp tạo ra một môi trường làm việc công bằng, minh bạch. Đồng thời, việc tham gia bảo hiểm xã hội cũng sẽ khiến cán bộ nhân viên an tâm hơn về quyền lợi an sinh khi làm việc.
2. Mức đóng bảo hiểm xã hội và quy định liên quan
2.1. Mức đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu
Mức lương làm căn cứ để đóng bảo hiểm xã hội đối với nhân viên hộ kinh doanh được áp dụng theo quy định trong Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội như sau:
- Căn cứ để đóng bảo hiểm: Mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc sẽ được tính dựa trên mức lương tháng của người lao động. Tiền lương bao gồm mức lương theo công việc, phụ cấp, và các khoản bổ sung ổn định khác.
- Mức tham chiếu: Hiện tại, mức lương cơ sở được áp dụng là 2,34 triệu đồng/tháng. Theo đó, mức đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu được tính bằng công thức: 2,34 triệu đồng x 25%. Vì vậy, mức đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu hàng tháng là 585.000 đồng.
2.2. Tỷ lệ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc
Theo quy định tại Điều 32 và khoản 4 Điều 33 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, tỷ lệ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc là 25%, với sự phân bổ cụ thể như sau:
- Quỹ ốm đau và thai sản: 3% sẽ được đóng vào quỹ này để đảm bảo hỗ trợ cho người lao động khi gặp những vấn đề liên quan đến sức khỏe hay thai sản.
- Quỹ hưu trí và tử tuất: 22% sẽ đóng vào quỹ giúp người lao động có một khoản tiền hưu trí khi về già hoặc khi không may qua đời.
Mức đóng bảo hiểm xã hội có thể được điều chỉnh theo quy định của pháp luật và thay đổi từ mức lương cơ sở trong các năm tài chính tiếp theo.
2.3. Nguyên tắc tham gia bảo hiểm xã hội
Khi hộ kinh doanh tham gia bảo hiểm xã hội cho người lao động, cần lưu ý tuân thủ những nguyên tắc cơ bản sau:
- Chia sẻ lợi ích: Mức hưởng bảo hiểm xã hội được tính dựa vào thời gian đóng bảo hiểm và mức lương mà người lao động đóng góp.
- Quản lý quỹ bảo hiểm: Quỹ bảo hiểm xã hội phải được quản lý một cách tập trung, công khai và minh bạch, bảo đảm sử dụng đúng mục đích và được hạch toán độc lập theo từng quỹ.
- Thực hiện bảo hiểm đơn giản: Tất cả quy trình thực hiện bảo hiểm xã hội cần được thiết lập sao cho dễ dàng, thuận tiện giúp bảo vệ và đảm bảo quyền lợi nhanh chóng cho người lao động.

>>> Xem thêm: Thay đổi tuổi nghỉ hưu năm 2026: Những thông tin quan trọng.
3. Những hành vi bị nghiêm cấm trong việc tham gia bảo hiểm xã hội
Khi tham gia bảo hiểm xã hội, các hộ kinh doanh cần lưu ý về những hành vi bị cấm theo Điều 17 Luật Bảo hiểm xã hội 2014:
- Trốn đóng bảo hiểm: Không đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc hoặc bảo hiểm thất nghiệp chính là một hành vi trái luật, gây thiệt hại đến quyền lợi của người lao động.
- Chậm đóng tiền bảo hiểm: Chậm trễ trong việc nộp bảo hiểm có thể dẫn đến các hình thức xử phạt và làm giảm quyền lợi của người lao động.
- Gian lận hồ sơ: Giả mạo hoặc cung cấp thông tin không chính xác về người lao động nhằm trốn nghĩa vụ đóng bảo hiểm sẽ bị xử lý nghiêm minh.
- Cản trở quyền lợi người lao động: Gây khó khăn hoặc làm thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, dẫn đến sự bất công trong môi trường làm việc.
4. Các lưu ý quan trọng khi thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm xã hội
4.1. Ký hợp đồng lao động
Khi thuê nhân viên, hộ kinh doanh cần ký hợp đồng lao động rõ ràng, chi tiết về quyền lợi và nghĩa vụ của hai bên. Hợp đồng này phải tuân thủ quy định của pháp luật và có thể được lập bằng văn bản hoặc lời nói. Tuy nhiên, việc ký hợp đồng bằng văn bản là bắt buộc đối với các hợp đồng có thời gian từ 1 tháng trở lên.
4.2. Theo dõi tình trạng đóng bảo hiểm
Chủ hộ kinh doanh cần theo dõi tình trạng đóng bảo hiểm xã hội của từng nhân viên để đảm bảo rằng việc đóng bảo hiểm diễn ra đúng hạn và không có sai sót. Việc này bảo vệ quyền lợi của nhân viên và tạo dựng một môi trường làm việc minh bạch và công bằng.
4.3. Cập nhật chính sách
Chủ hộ kinh doanh cũng nên theo dõi các thay đổi và chính sách mới liên quan đến bảo hiểm xã hội. Việc này không chỉ giúp họ duy trì tuân thủ pháp luật mà còn đảm bảo khả năng cạnh tranh trong môi trường kinh doanh.

>>> Xem thêm: Điều kiện dự tuyển viên chức từ 01/07/2026: Người dự tuyển cần đáp ứng những gì?
Kết luận
Nhân viên của hộ kinh doanh phải tham gia bảo hiểm xã hội nếu họ làm việc theo hợp đồng lao động từ 1 tháng trở lên. Việc đóng bảo hiểm không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là quyền lợi giúp bảo vệ sức khỏe và an sinh cho người lao động. Nắm rõ các quy định và nghĩa vụ sẽ giúp chủ hộ kinh doanh thực hiện tốt hơn trách nhiệm của mình trong bảo vệ quyền lợi cho nhân viên.
Nếu bạn cần thêm thông tin hoặc hỗ trợ về các quy trình bảo hiểm xã hội hoặc các quy định pháp luật hiện hành khác, vui lòng liên hệ với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc ghé thăm văn phòng trực tiếp. Chúng tôi có đội ngũ chuyên viên dày dạn kinh nghiệm, luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn một cách nhanh chóng và hiệu quả.
>>> Xem thêm: Quy định mới về vị trí việc làm công chức theo Luật Cán bộ công chức.
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
Tin cùng chuyên mục