Đất không có di chúc thì chia như thế nào?

23/05/2026

Khi người thân qua đời mà không để lại di chúc, việc phân chia đất đai thừa kế trở nên phức tạp hơn nhiều. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, tài sản bao gồm đất đai sẽ được chia theo thừa kế pháp luật thay vì theo ý muốn của người đã mất. Để hiểu rõ việc đất không có di chúc thì chia như thế nào, gia đình cần nắm vững các quy định pháp lý liên quan đến thừa kế đất đai.

1. Cơ sở pháp lý về thừa kế đất đai không có di chúc

1.1. Khái niệm thừa kế không có di chúc

Thừa kế đất đai không có di chúc là hình thức phân chia di sản thừa kế theo quy định của pháp luật thay vì theo ý chí tự nguyện của người đã mất. Đây là một trong hai hình thức chia thừa kế tài sản là đất đai theo quy định của Bộ luật Dân sự hiện hành.

1.2. Nguyên tắc phân chia

Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, di sản thừa kế không có di chúc sẽ được chia theo pháp luật, tức là theo hàng thừa kế và theo nguyên tắc chia đều cho những người thừa kế cùng hàng.

2. Người thừa kế theo pháp luật

2.1. Các hàng thừa kế

Pháp luật Việt Nam quy định ba hàng thừa kế như sau:

Hàng thứ nhất: Vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi
Hàng thứ hai: Ông bà nội, ông bà ngoại, anh chị em ruột, cháu ruột
Hàng thứ ba: Cụ nội, cụ ngoại, bác, chú, cậu, cô, dì ruột, cháu gọi bằng bác/chú/cậu/cô/dì

2.2. Quy tắc chia thừa kế

Những người thừa kế cùng hàng được chia di sản theo nguyên tắc chia đều. Tuy nhiên, các thành viên trong hàng thừa kế thứ nhất được ưu tiên chia trước. Chỉ khi không còn ai ở hàng thừa kế thứ nhất, hàng thứ hai mới được quyền thừa kế.

2.3. Người thừa kế không phụ thuộc vào di chúc

Đối với những người được pháp luật quy định là người chưa thành niên hoặc đã thành niên mà không có khả năng lao động, họ vẫn được hưởng phần di sản thừa kế bất kể nội dung di chúc hoặc việc chia thừa kế theo pháp luật.

Đất không có di chúc thì chia như thế nào?

>>> Xem thêm: Quyền thừa kế tài sản khi cha mất không có di chúc.

3. Thủ tục phân chia đất không có di chúc

3.1. Xác định người thừa kế

Các bên liên quan cần xác định đầy đủ những người thuộc hàng thừa kế và xác minh không có người thừa kế nào bị loại trừ theo quy định pháp luật. Việc xác định này cần dựa trên giấy tờ chứng minh quan hệ huyết thống hoặc nuôi dưỡng hợp pháp.

3.2. Thỏa thuận chia di sản

Những người thừa kế có quyền thỏa thuận với nhau về việc chia di sản thừa kế. Theo ý chí của người lập di chúc hoặc theo thỏa thuận của tất cả những người thừa kế, di sản chỉ được phân chia sau một thời hạn nhất định theo thỏa thuận.

3.3. Công chứng và đăng ký quyền sử dụng đất

Sau khi các bên thỏa thuận xong, hồ sơ thừa kế cần được công chứng tại văn phòng công chứng. Sau đó, các bên thừa kế tiến hành thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất tại cơ quan có thẩm quyền để hoàn tất việc chuyển giao quyền sở hữu đất theo quy định.

4. Một số lưu ý quan trọng

Thời hiệu thừa kế: Thời hiệu để nhận thừa kế là 10 năm kể từ ngày mở thừa kế. Quá thời hạn này, người thừa kế sẽ mất quyền nhận thừa kế trừ trường hợp có lý do chính đáng.
Giải quyết tranh chấp: Trong trường hợp các đồng thừa kế không thể thỏa thuận, một trong các bên có quyền khởi kiện tại tòa án có thẩm quyền để giải quyết tranh chấp về thừa kế đất đai.

Đất không có di chúc thì chia như thế nào?

>>> Xem thêm: Thủ tục thừa kế quyền sử dụng đất có di chúc.

Kết luận

Việc chia đất không có di chúc được thực hiện theo quy định của Bộ luật Dân sự, dựa trên nguyên tắc chia đều cho những người thừa kế cùng hàng. Để đảm bảo quyền lợi hợp pháp và tránh tranh chấp, các gia đình nên nhờ đến sự tư vấn của các chuyên gia pháp lý trong quá trình thực hiện thủ tục thừa kế.

Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ là địa chỉ uy tín chuyên cung cấp dịch vụ công chứng thừa kế đất đai, hỗ trợ quý khách hàng hoàn tất các thủ tục pháp lý một cách nhanh chóng và chính xác. Với đội ngũ công chứng viên giàu kinh nghiệm, chúng tôi cam kết mang đến cho quý khách dịch vụ chuyên nghiệp, tận tâm và đảm bảo tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật hiện hành. Quý khách vui lòng liên hệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được tư vấn cụ thể và hỗ trợ các thủ tục thừa kế đất đai một cách tốt nhất.

>>> Xem thêm: Luật thừa kế đất đai của bố mẹ: Quy định mới và thủ tục thực hiện.

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí Dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.

2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.

4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.

5. Xem thêm…