Ngày 10/12/2025, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 tại Kỳ họp thứ 10. Luật này có hiệu lực từ ngày 01 tháng 4 năm 2026 và mang đến nhiều thay đổi quan trọng trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ. Bài viết này sẽ điểm qua bảy điểm mới đáng chú ý của Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi, nhằm giúp các tổ chức và cá nhân dễ dàng nắm bắt thông tin cũng như điều chỉnh hoạt động của mình cho phù hợp.
1. Quy định về sở hữu trí tuệ gắn với trí tuệ nhân tạo
Một trong những điểm nổi bật và có tính đột phá của Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 chính là việc lần đầu tiên hợp pháp hóa quyền sở hữu trí tuệ liên quan đến những sản phẩm được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo (AI).
1.1. Chi tiết quy định
Theo Điều 1, Luật sửa đổi đã bổ sung khoản 5 vào Điều 6, quy định việc Chính phủ sẽ chỉ định cụ thể cách xác lập quyền sở hữu trí tuệ đối với các đối tượng được phát triển từ hệ thống trí tuệ nhân tạo. Điều này không chỉ tạo ra một khung pháp lý rõ ràng mà còn mở ra cơ hội cho các sản phẩm sáng tạo do AI phát triển được công nhận và bảo vệ quyền lợi.
1.2. Tác động thực tiễn
Việc quy định rõ ràng về quyền sở hữu trí tuệ dành cho các sáng tạo từ AI sẽ khuyến khích các tổ chức áp dụng công nghệ mới trong sản xuất và dịch vụ. Điều này hứa hẹn sẽ thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng của ngành công nghiệp công nghệ tại Việt Nam.
2. Mở rộng giới hạn quyền sở hữu trí tuệ vì lợi ích công cộng
Luật sửa đổi 2025 đã cập nhật các quy định nhằm bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong bối cảnh không xâm phạm lợi ích của Nhà nước và xã hội.
2.1. Các điều khoản mới
Khoản 2 và 3 của Điều 7 đã được sửa đổi để nhấn mạnh rằng việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ không được gây ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng, cũng như không được đi ngược lại với đạo đức xã hội và sức khỏe cộng đồng. Trường hợp cần thiết, Nhà nước có quyền cấm hoặc hạn chế quyền sử dụng sở hữu trí tuệ trong các lĩnh vực đặc biệt như quốc phòng và an ninh.
2.2. Cơ chế xử lý xung đột
Luật cũng đã bổ sung cơ chế xử lý xung đột giữa các quyền sở hữu trí tuệ trên cùng một đối tượng. Quyền phát sinh sau có thể bị yêu cầu chấm dứt theo quyết định của Tòa án, giúp bảo đảm tính minh bạch và công bằng trong việc bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan.
3. Chính sách về quản lý và khai thác quyền sở hữu trí tuệ
Luật sửa đổi đã bổ sung Điều 8a, quy định rõ ràng về việc quản lý và khai thác quyền sở hữu trí tuệ.
3.1. Quy định mới
Chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ có trách nhiệm lập danh mục quản lý nội bộ các quyền sở hữu trí tuệ của mình. Quy định này giúp các chủ sở hữu dễ dàng theo dõi tình hình sử dụng và bảo vệ các tài sản trí tuệ của mình.
3.2. Khuyến khích khai thác
Luật sửa đổi nhấn mạnh rằng Nhà nước khuyến khích các tổ chức và cá nhân khai thác quyền sở hữu trí tuệ không chỉ để bảo vệ quyền lợi mà còn để góp vốn hoặc làm thế chấp vay vốn. Điều này mở ra những khả năng mới trong việc đầu tư và tăng trưởng sản xuất kinh doanh.
>>> Tham khảo: Mẫu thông báo gửi hồ sơ đánh giá tác động xử lý dữ liệu cá nhân.
4. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động sở hữu trí tuệ
4.1. Chuyển đổi số toàn diện
Điều 11b của Luật sửa đổi nhấn mạnh việc thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động sở hữu trí tuệ. Nhà nước sẽ tích cực đầu tư vào phát triển hạ tầng số, nhằm hiện đại hóa hệ thống sở hữu trí tuệ quốc gia trong giai đoạn 2026-2035.
4.2. Dịch vụ công trực tuyến
Quy định này bao gồm việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến, tạo ra nền tảng số hỗ trợ cho các hoạt động liên quan đến sở hữu trí tuệ, như xây dựng cơ sở dữ liệu về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và giá trị của quyền sở hữu trí tuệ.
4.3. Tự động hóa quy trình
Việc ứng dụng công nghệ, bao gồm trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn, sẽ nâng cao hiệu quả và tính minh bạch trong hoạt động sở hữu trí tuệ, qua đó cải thiện khả năng bảo vệ quyền lợi của các chủ sở hữu.
5. Điều chỉnh cách thức nộp đơn liên quan đến quyền sở hữu công nghiệp
5.1. Phương thức nộp đơn
Luật sửa đổi đã điều chỉnh phương thức nộp đơn yêu cầu thực hiện các thủ tục liên quan đến quyền sở hữu công nghiệp tại Điều 89, cho phép các tổ chức và cá nhân có thể nộp đơn cả bằng văn bản giấy và trực tuyến.
5.2. Mở rộng phạm vi điều chỉnh
Luật không chỉ giới hạn trong việc “đăng ký xác lập quyền” mà đã mở rộng sang toàn bộ “các thủ tục liên quan đến quyền sở hữu công nghiệp”. Việc này giúp mọi quy trình có tính tích hợp và linh hoạt hơn, thuận lợi cho chủ thể tham gia.
6. Sửa đổi yêu cầu chung đối với đơn đăng ký sở hữu công nghiệp
6.1. Thay đổi yêu cầu hồ sơ
Luật sửa đổi đã cập nhật Điều 100 để đơn giản hóa yêu cầu hồ sơ. Thay vì liệt kê chi tiết các tài liệu cần nộp, luật mới yêu cầu các tài liệu liên quan đến đối tượng yêu cầu bảo hộ một cách ngắn gọn, giúp giảm bớt thủ tục hành chính.
6.2. Nguyên tắc về đơn đăng ký
Điều luật mới quy định rằng mỗi đơn đăng ký sở hữu công nghiệp chỉ yêu cầu cấp một văn bằng bảo hộ cho một đối tượng duy nhất. Điều này sẽ tạo sự rõ ràng và đơn giản hơn trong quy trình xử lý đơn đăng ký, đồng thời giảm thiểu rối rắm cho các chủ sở hữu.
7. Siết chặt trách nhiệm của nền tảng số và doanh nghiệp trung gian
7.1. Trách nhiệm pháp lý
Luật sửa đổi đã chú trọng cập nhật Điều 198, quy định rõ ràng trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian và chủ quản nền tảng số. Họ phải triển khai các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng, đồng thời phối hợp với các chủ thể quyền và cơ quan nhà nước khi phát hiện vi phạm.
7.2. Đầu tư công nghệ
Luật còn nhấn mạnh rằng các nền tảng số và doanh nghiệp trung gian cần triển khai công nghệ hiện đại và hiệu quả để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, nhằm hạn chế tối đa các hành vi vi phạm và tăng cường sự an toàn cho thông tin cá nhân và dữ liệu.
>>> Xem thêm: Các mức phạt vi phạm bảo vệ dữ liệu cá nhân từ ngày 01/01/2026.
Kết luận
Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 mang đến nhiều điểm mới quan trọng, nhằm nâng cao hiệu lực và hiệu quả của hệ thống sở hữu trí tuệ tại Việt Nam. Những quy định này không chỉ bảo vệ quyền lợi của chủ sở hữu trí tuệ, mà còn là một bước tiến lớn trong việc thích ứng với thực tiễn số hóa và hội nhập quốc tế.
Nếu bạn cần tư vấn hoặc hỗ trợ về các thủ tục liên quan đến Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi, hãy liên hệ với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc ghé thăm văn phòng trực tiếp. Chúng tôi có đội ngũ chuyên viên dày dạn kinh nghiệm, sẵn sàng hỗ trợ bạn một cách nhanh chóng và hiệu quả.
>>> Xem thêm: Để vay tiền, cá nhân dùng nhà đất làm tài sản thế chấp sẽ như nào?
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
Tin cùng chuyên mục
