10 Nhóm hành vi vi phạm và mức phạt lĩnh vực phí và lệ phí từ 01/01/2026 theo Nghị định 02/2026/NĐ-CP

08/01/2026

Với sự phát triển nhanh chóng của kinh tế, chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị định 02/2026/NĐ-CP nhằm xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực phí và lệ phí. Nghị định này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2026. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết về 10 nhóm hành vi vi phạm và mức phạt cụ thể, giúp người dân và tổ chức nắm rõ quy định trong việc thu phí và lệ phí.

1. Tổng quan về Nghị định 02/2026/NĐ-CP

Nghị định 02/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm mục đích nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực phí và lệ phí. Nghị định này không chỉ quy định cụ thể các hành vi vi phạm mà còn thiết lập nền tảng pháp lý rõ ràng để cải thiện trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tham gia thu chi phí và lệ phí. Những quy định này là bước tiến quan trọng trong việc đảm bảo tính công khai, minh bạch và công bằng trong hoạt động thu phí, lệ phí, đồng thời bảo vệ quyền lợi của người nộp.

Khuyến nghị về việc triển khai Nghị định

Để Nghị định đạt hiệu quả cao nhất, các cơ quan quản lý cần có chiến lược triển khai tốt, bao gồm:

Tổ chức các khóa đào tạo cho cán bộ thực thi về quy định mới.
Xây dựng kênh thông tin để người dân có thể dễ dàng tiếp cận thông tin về phí và lệ phí, cũng như các mức phạt tương ứng.
Thực hiện giám sát và đánh giá định kỳ để cập nhật, chỉnh sửa các quy định phù hợp với thực tiễn.

Mức phạt lĩnh vực phí và lệ phí

>>> Xem thêm: Những điểm quan trọng mới trong Nghị định 359/2025/NĐ-CP về Thuế giá trị gia tăng.

2. Các mức phạt lĩnh vực phí và lệ phí cụ thể

2.1. Mức phạt đối với hành vi vi phạm quy định về tổ chức thu phí, lệ phí

Trong những trường hợp tổ chức thu phí, lệ phí không đúng quy định, mức phạt sẽ được chia thành các khung tiền cụ thể. Cụ thể, việc thu phí hoặc lệ phí khi chưa được công nhận là tổ chức thu là hành vi vi phạm nghiêm trọng.

STT	Hành vi vi phạm	Mức phạt tiền
1	Thu dưới 10 triệu đồng	1 - 2 triệu đồng
2	Thu từ 10 đến dưới 30 triệu đồng	2 - 6 triệu đồng
3	Thu từ 30 đến dưới 50 triệu đồng	6 - 10 triệu đồng
4	Thu từ 50 đến dưới 100 triệu đồng	10 - 20 triệu đồng
5	Thu từ 100 đến dưới 300 triệu đồng	20 - 60 triệu đồng
6	Thu từ 300 triệu đồng trở lên	60 - 100 triệu đồng

Biện pháp khắc phục: Buộc hoàn trả tiền đã thu, hoàn trả hoặc nộp ngân sách nhà nước (NSNN).

2.2. Mức phạt đối với hành vi tự đặt và thu phí, lệ phí

Việc tự đặt và thu phí, lệ phí trái quy định sẽ bị xử lý nghiêm. Nếu tổ chức hoặc cá nhân tự ý quy định mức phí mà không có sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền, mức phạt có thể rất cao.

STT	Hành vi vi phạm	Mức phạt tiền
1	Tự đặt và thu dưới 10 triệu đồng	2 - 4 triệu đồng
2	Tự đặt và thu từ 10 đến dưới 30 triệu đồng	4 - 10 triệu đồng
3	Tự đặt và thu từ 30 đến dưới 50 triệu đồng	10 - 15 triệu đồng
4	Tự đặt và thu từ 50 đến dưới 100 triệu đồng	15 - 30 triệu đồng
5	Tự đặt và thu từ 100 đến dưới 300 triệu đồng	30 - 80 triệu đồng
6	Tự đặt và thu từ 300 triệu đồng trở lên	80 - 100 triệu đồng

Biện pháp khắc phục: Hoàn trả tiền thu sai.

2.3. Mức phạt với hành vi vi phạm về thu phí, lệ phí không đúng mức quy định

Đối với những hành vi thu phí không đúng mức, công văn sẽ quy định rõ ràng về mức phạt tiền tương ứng với từng sai phạm. Cụ thể:

STT	Hành vi vi phạm	Mức phạt tiền
1	Thu cao/thấp hơn mức quy định dưới 10 triệu đồng	1 - 2 triệu đồng
2	Thu không đúng mức từ 10 đến dưới 30 triệu đồng	2 - 6 triệu đồng
3	Thu không đúng mức từ 30 đến dưới 50 triệu đồng	6 - 10 triệu đồng
4	Thu không đúng mức từ 50 đến dưới 100 triệu đồng	10 - 20 triệu đồng
5	Thu không đúng mức từ 100 đến dưới 300 triệu đồng	20 - 60 triệu đồng
6	Thu không đúng mức từ 300 triệu đồng trở lên	60 - 100 triệu đồng

Biện pháp khắc phục: Hoàn trả phần chênh lệch.

2.4. Mức phạt đối với hành vi vi phạm về miễn, giảm phí, lệ phí

Việc miễn hoặc giảm phí, lệ phí phải tuân thủ các quy định cụ thể. Nếu tổ chức hoặc cá nhân không khai báo đầy đủ để được miễn, giảm, sẽ bị phạt rất nặng.

STT	Hành vi vi phạm	Mức phạt tiền
1	Khai không đúng quy định	20% số tiền được miễn, tối thiểu 500.000đ, tối đa 50 triệu đồng
2	Miễn, giảm chênh lệch dưới 10 triệu đồng	500.000 - 1 triệu đồng
3	Miễn, giảm chênh lệch từ 10 đến dưới 30 triệu đồng	1 - 3 triệu đồng
4	Miễn, giảm chênh lệch từ 30 đến dưới 50 triệu đồng	3 - 5 triệu đồng
5	Miễn, giảm chênh lệch từ 50 đến dưới 100 triệu đồng	5 - 10 triệu đồng
6	Miễn, giảm chênh lệch từ 100 đến dưới 300 triệu đồng	10 - 30 triệu đồng
7	Miễn, giảm chênh lệch từ 300 triệu đồng trở lên	30 - 50 triệu đồng

Biện pháp khắc phục: Buộc nộp đủ tiền thiếu, hoàn trả/nộp NSNN.

2.5. Mức phạt đối với hành vi vi phạm về nộp phí, lệ phí của tổ chức thu

Các tổ chức thu phí có trách nhiệm phải nộp đúng và đủ số tiền phí đã thu. Nếu không, mức phạt sẽ được áp dụng:

Hành vi vi phạm	Hình thức xử phạt	Mức phạt	Biện pháp khắc phục
Nộp phí không kịp thời nhưng không làm thiếu tiền	Cảnh cáo	Không phạt tiền
Không nộp hoặc nộp không đầy đủ phí	Phạt tiền	1 - 3 lần số tiền còn thiếu (tối đa 100 triệu)	Buộc nộp đủ + tiền chậm nộp

2.6. Mức phạt đối với hành vi vi phạm về quản lý, sử dụng phí

Hành vi vi phạm trong quản lý, sử dụng phí, lệ phí cũng là một trong những điểm được nêu cụ thể trong Nghị định.

STT	Hành vi vi phạm	Mức phạt tiền
1	Quản lý, sử dụng sai quy định dưới 10 triệu đồng	1 - 2 triệu đồng
2	Giá trị từ 10 đến dưới 30 triệu đồng	2 - 6 triệu đồng
3	Giá trị từ 30 đến dưới 50 triệu đồng	6 - 10 triệu đồng
4	Giá trị từ 50 đến dưới 100 triệu đồng	10 - 20 triệu đồng
5	Giá trị từ 100 đến dưới 300 triệu đồng	20 - 60 triệu đồng
6	Giá trị từ 300 triệu đồng trở lên	60 - 100 triệu đồng

Biện pháp khắc phục: Buộc thực hiện đúng quy định.

2.7. Mức phạt đối với hành vi vi phạm về công khai chế độ thu phí, lệ phí

Việc không công khai chế độ thu phí cũng sẽ bị xử lý nghiêm khắc.

Hành vi vi phạm	Mức phạt tiền	Biện pháp khắc phục
Không công khai chế độ thu theo quy định	2 - 6 triệu đồng	Buộc công khai đúng quy định
Niêm yết, thông báo không rõ ràng	2 - 6 triệu đồng	Buộc công khai đúng quy định

2.8. Mức phạt đối với hành vi vi phạm về lập chứng từ thu phí, lệ phí

Các tổ chức có trách nhiệm lập chứng từ thu phí một cách đầy đủ và chính xác.

STT	Hành vi vi phạm	Mức phạt
1	Lập chứng từ thiếu nội dung (lần đầu)	Cảnh cáo
2	Lập chứng từ thiếu nội dung (từ lần 2)	1 - 2 triệu
3	Không lập hoặc không giao chứng từ	2 - 6 triệu
4	Lập chứng từ khống	2 - 16 triệu/chứng từ
5	Sử dụng chứng từ hết giá trị	2 - 4 triệu/chứng từ

2.9. Mức phạt đối với hành vi vi phạm quy định về khai phí, lệ phí

Việc khai phí không đúng quy định sẽ dẫn đến các hình thức xử phạt cụ thể.

STT	Hành vi vi phạm	Hình thức xử phạt
1	Vi phạm lần đầu về khai chậm	Cảnh cáo
2	Vi phạm lần đầu về khai không đúng hoặc không đầy đủ	Cảnh cáo
3	Vi phạm từ lần thứ hai trở đi	Phạt tiền từ 500.000 đến 1.000.000 đồng
4	Không khai phí	Phạt tiền từ 3 - 5 triệu đồng

2.10. Mức phạt đối với hành vi vi phạm về nộp phí, lệ phí của người nộp

Người nộp phí, lệ phí cũng cần tuân thủ các quy định để tránh bị xử phạt.

STT	Hành vi vi phạm	Mức phạt tiền
1	Nộp chậm nhưng không thiếu tiền	Cảnh cáo
2	Nộp chậm, thiếu tiền dưới 10 triệu đồng	1 - 2 triệu đồng
3	Thiếu từ 10 đến dưới 30 triệu đồng	2 - 5 triệu đồng
4	Thiếu từ 30 đến dưới 50 triệu đồng	5 - 7,5 triệu đồng
5	Thiếu từ 50 đến dưới 100 triệu đồng	7,5 - 15 triệu đồng
6	Thiếu từ 100 đến dưới 300 triệu đồng	15 - 40 triệu đồng
7	Thiếu từ 300 triệu đồng trở lên	40 - 50 triệu đồng

Mức phạt lĩnh vực phí và lệ phí

>>> Hướng dẫn: Cách tính Thuế TNCN năm 2026 dựa trên mức giảm trừ gia cảnh mới.

3. Phân tích tác động của Nghị định đối với người nộp phí

Nghị định 02/2026/NĐ-CP có ảnh hưởng lớn đến người nộp phí và lệ phí. Việc quy định rõ ràng mức phạt cho từng hành vi vi phạm giúp người nộp nhận thức rõ hơn về nghĩa vụ tài chính và trách nhiệm của mình. Điều này không chỉ giảm thiểu vi phạm mà còn tạo ra một môi trường hài hòa giữa chính quyền và người dân. Một số nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các biện pháp xử phạt nghiêm khắc đã giúp nâng cao ý thức chấp hành nghĩa vụ tài chính của người dân trong quá trình thực hiện các giao dịch với nhà nước.

Thảo luận về các biện pháp khắc phục và giáo dục

Ngoài việc xử phạt, Nghị định cũng nhấn mạnh đến các biện pháp khắc phục hậu quả, bao gồm việc hoàn trả tiền đã thu sai hoặc thực hiện đúng các quy định về thu phí. Điều này không chỉ giúp khôi phục tình trạng tài chính của người nộp mà còn là cơ hội để tuyên truyền, giáo dục cho họ về quy định pháp luật. Các cơ quan chức năng nên tổ chức các buổi hội thảo, tập huấn để nâng cao nhận thức và hiểu biết về phí và lệ phí cho cả tổ chức và cá nhân, từ đó tăng cường sự đồng hành giữa chính phủ và công dân.

Kết luận

Nghị định 02/2026/NĐ-CP quy định rõ các hành vi vi phạm cùng với mức phạt lĩnh vực phí và lệ phí nhằm nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm của các tổ chức thu phí. Việc nắm rõ những quy định này không chỉ giúp cá nhân, tổ chức tuân thủ pháp luật mà còn bảo vệ quyền lợi của bản thân. Nếu bạn cần tư vấn hoặc hỗ trợ liên quan đến thủ tục pháp lý, hãy liên hệ với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc ghé thăm văn phòng trực tiếp. Chúng tôi cam kết mang đến dịch vụ nhanh chóng và chuyên nghiệp, đáp ứng tốt nhất yêu cầu của bạn.

>>> Xem thêm: Tìm hiểu về Công cụ tính thuế thu nhập cá nhân chính xác.

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.

2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.