Chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai: Hộ kinh doanh có bị xử phạt không?

22/01/2026

Bắt đầu từ ngày 01/01/2026, theo chỉ đạo của Cục Thuế, các hộ kinh doanh sẽ chính thức chuyển từ phương pháp thuế khoán sang phương pháp kê khai. Đây là một bước đi quan trọng trong việc cải cách quản lý thuế, hướng tới sự minh bạch và hiệu quả trong hệ thống thuế. Trong bối cảnh này, câu hỏi đặt ra là liệu hộ kinh doanh có bị xử phạt trong quá trình chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai hay không? Bài viết dưới đây sẽ làm rõ các quy định mới, những điểm cần lưu ý, cũng như quyền lợi và nghĩa vụ của hộ kinh doanh.

1. Đề xuất chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai

1.1. Nội dung chuyển đổi

Theo Công văn số 307/CT-PC ban hành ngày 19/01/2026, Cục Thuế đã xác nhận rằng hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ bắt đầu thực hiện khai thuế theo phương pháp kê khai. Mục tiêu chính của việc chuyển đổi này là nhằm đưa hệ thống quản lý thuế vào thời kỳ số hóa, đồng thời tăng cường tính hợp pháp và đồng bộ giữa các cơ quan liên quan.

Nguyên tắc chuyển đổi: Các hộ kinh doanh đã nộp thuế theo phương thức khoán trong năm 2025 sẽ chuyển sang kê khai mà không bị xử phạt hành chính nếu tuân thủ đúng các quy định. Điều này giúp giảm bớt lo lắng cho hộ kinh doanh về việc xử lý thuế trong giai đoạn chuyển đổi.

1.2. Hướng dẫn cụ thể về chuyển đổi

Cục Thuế đã hướng dẫn rõ ràng về việc không xử lý vi phạm hành chính trong thời gian chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai. Cụ thể, những hộ kinh doanh không bị kiểm tra thuế nếu:

Doanh thu đã được ấn định: Các hộ đã có doanh thu được xác định và ấn định bởi cơ quan thuế sẽ không bị xử lý.
Biến động doanh thu từ 50% trở lên: Hộ kinh doanh có biến động doanh thu lớn (50% trở lên) trong năm 2025 cũng được hưởng chính sách này mà không bị xử phạt.

Việc này không chỉ tạo thuận lợi cho người nộp thuế mà còn khuyến khích họ tuân thủ đầy đủ các quy định mới.

2. Không bị xử phạt khi chuyển sang kê khai

2.1. Quy định không xử phạt

Theo Điều 9 của Nghị định 125/2020/NĐ-CP, không xử phạt hành vi vi phạm thủ tục thuế đối với hộ kinh doanh trong trường hợp thực hiện chuyển đổi này.

Điều kiện không bị xử phạt: Một hộ kinh doanh sẽ chỉ bị xử phạt nếu có hành vi gian lận hoặc che giấu doanh thu nhằm trốn thuế. Khi hộ kinh doanh thực hiện chuyển đổi đúng theo quy định, họ sẽ không gặp phải bất kỳ hình thức xử phạt nào.

2.2. Các trường hợp ngoại lệ

Tuy nhiên, Cục Thuế cũng nhấn mạnh rằng nếu phát hiện hành vi gian lận, hộ kinh doanh vẫn có thể bị điều tra và xử phạt theo quy định của pháp luật. Điều này cho thấy cơ quan thuế sẽ tiếp tục theo dõi để đảm bảo tính chính xác trong việc kê khai thuế.

Trong trường hợp hành vi gian lận dẫn đến thiếu thuế phải nộp, hộ kinh doanh sẽ bị xử phạt theo quy định hiện hành, thậm chí có thể bị xử lý hình sự nếu vi phạm ở mức độ nghiêm trọng.

Có phạt Hộ kinh doanh chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai không

>>> Xem thêm: Miễn thuế cho Hộ kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp 2 năm hay 3 năm?

3. Thủ tục đăng ký kê khai thuế

3.1. Thủ tục kê khai thuế theo quy định

Theo Điều 18 Dự thảo Luật Hộ tịch sửa đổi, quy trình đăng ký kê khai thuế có những thay đổi tích cực nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hộ kinh doanh:

Nộp hồ sơ kê khai thuế: Hộ kinh doanh sẽ nộp hồ sơ khai thuế theo phương thức quy định trong Luật Quản lý thuế, với một số lựa chọn về hình thức nộp hồ sơ như nộp trực tiếp hoặc qua cổng dịch vụ công trực tuyến.
Tiếp nhận hồ sơ: Cơ quan thuế cần có trách nhiệm nhận và xử lý hồ sơ khai thuế, thực hiện tra cứu thông tin liên quan ngay khi hồ sơ được nộp. Tính chính xác và minh bạch là ưu tiên hàng đầu trong giai đoạn này.

3.2. Tự động hóa quy trình

Một điểm nổi bật trong sự chuyển đổi này là mức độ tự động hóa trong quy trình kê khai thuế. Khi hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh có thông tin đầy đủ:

Chia sẻ dữ liệu tự động: Dữ liệu sẽ được tự động chuyển giữa các cơ quan thuế, giúp tiết kiệm thời gian cho người nộp thuế và giảm thiểu sai sót.
Tiện ích cho hộ kinh doanh: Hệ thống sẽ tự động tạo lập tờ khai thuế dựa trên dữ liệu đã có, giúp hộ kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế một cách chính xác và nhanh chóng hơn.

4. Lợi ích khi chuyển từ thuế khoán sang kê khai

4.1. Nâng cao tính minh bạch

Việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai sẽ giúp nâng cao tính minh bạch trong hệ thống quản lý thuế. Hộ kinh doanh sẽ phải báo cáo doanh thu thực tế, điều này giúp cơ quan thuế có đầy đủ thông tin để theo dõi và điều chỉnh thuế hợp lý.

Tính minh bạch trong kê khai cũng giúp giảm thiểu rủi ro cho cơ quan thuế, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

4.2. Bảo vệ quyền lợi cho người nộp thuế

Phương pháp kê khai đem lại sự rõ ràng hơn cho hộ kinh doanh trong quyền lợi khi thực hiện nghĩa vụ thuế. Ghi nhận doanh thu thực tế không chỉ giúp đảm bảo sự công bằng trong nghĩa vụ thuế mà còn tạo điều kiện để hộ kinh doanh được hưởng lợi từ các chính sách hỗ trợ của nhà nước.

Khi kê khai đầy đủ và chính xác, hộ kinh doanh có khả năng tiếp cận các khoản hỗ trợ tài chính, ưu đãi thuế từ Nhà nước dễ dàng hơn.

4.3. Tạo động lực cho sự phát triển

Ngoài việc giảm bớt gánh nặng thuế, việc chuyển đổi này cũng tạo động lực cho hộ kinh doanh phát triển tốt hơn. Nhờ việc áp dụng các chính sách thuế mới, các hộ kinh doanh sẽ có cơ hội tiếp cận hơn với các hoạt động phát triển bền vững.

Các hộ kinh doanh sẽ có điều kiện tốt hơn để hoàn thiện hoạt động kinh doanh, qua đó thúc đẩy tính cạnh tranh lành mạnh trong nền kinh tế.

Có phạt Hộ kinh doanh chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai không

>>> Cập nhật: Quy định mới dành cho Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu.

Kết luận

Sự chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai từ ngày 01/01/2026 mang lại nhiều cơ hội và lợi ích cho các hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế. Với chính sách không xử phạt vi phạm trong quá trình chuyển đổi, người nộp thuế có thể yên tâm hơn khi thực hiện thủ tục khai thuế và bảo vệ quyền lợi của mình. Quy định này không chỉ giúp tăng cường tính minh bạch trong quản lý thuế mà còn tạo động lực cho sự phát triển bền vững của hộ kinh doanh.

Nếu bạn cần hỗ trợ hoặc tư vấn về các quy định thuế trong quá trình chuyển đổi, cũng như các thủ tục hành chính khác liên quan đến việc ghi nhận nghĩa vụ tài chính của mình, hãy liên hệ với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc ghé thăm văn phòng trực tiếp. Đội ngũ chuyên viên tại đây sẵn sàng cung cấp thông tin và hướng dẫn cần thiết, đảm bảo rằng quyền lợi của bạn được bảo vệ một cách tốt nhất và bạn thực hiện đúng các nghĩa vụ pháp lý của mình. Chúng tôi cam kết đồng hành cùng bạn trong mọi bước đường, hỗ trợ giải quyết các vấn đề liên quan đến công chứng, chứng thực và thủ tục hành chính một cách nhanh chóng và chính xác.

>>> Tham khảo: Mẫu sổ ghi chi tiết doanh thu và chi phí của hộ kinh doanh.

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.

2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.